مرکز آموزشی و پژوهشی کارشناسان ارشد ایران زمین

پژوهشهای انجام شده در مرکز آموزشی و پژوهشی کارشناسان ارشد ایران زمین

۱- لیچینگ وبیو لیچینگ کانسنگ کم عیار سولفیدی معدن مس سونگون

پروژه فوق در مورد امکان سنجی لیچینگ و بیولیچینگ کانسنگ کم عیار سولفیدی معدن مس سونگون است، مجتمع مس سونگون در استان آذربایجان شرقی و مختصات جغرافیایی معدن، ۴۶ درجه و۴۲ دقیقه طول شرقی و ۳۸ درجه و ۴۲ دقیقه عرض شمالی و دارای حداکثر ارتفاع ۲۷۰۰ متر از سطح دریای آزاد می­باشد. جمهوری های ارمنستان و آذربایجان در همسایگی این مجتمع که بر روی کمربند متالورژی آلپ، هیمالیا قرار دارند، واقع شده اند. گستردگی کانی زایی فلزی ناحیه آذربایجان شرقی به عنوان یک ذخیره غظیم مشابه سرچشمه کرمان به اثبات رسیده است.

بر اساس آخرین مطالعات، کل ذخیره قطعی معدن ۸۰۶ میلیون تن است که در حدود ۲۵ میلیون تن آن کم عیار سولفیدی است که در حال حاضر نزدیک به ۶ میلیون تن آن در دامپ کم عیار سولفیدی جمع آوری شده است ، بر همین اساس پس از نمونه گیری لازم از معدن و انتقال آن به مرکز تحقیقاتی معدن مس سرچشمه و انجام آنالیزها مشخص گردید که عیار مس در این خاک برابر با ۰/۲۲ درصد است که ۲۲/۷ درصد آن اکسیدی و ۷۷/۳ درصد آن سولفیدی و از نوع کالکوپیریتی است.

در بررسی فرآیند بیولیچینگ، باکتری­های به­کار رفته از سه گـروه :باکتری­های مزوفـیل، ترمـوفیل معتدل و باکتری های ترموفیل مطلق بودند.

بررسی­های اولیه در آزمایش­های ظروف لرزان و به مدت ۳۰ روز انجام شد و تاثیر پارامترهایی چون دما، pH ونسبت تلقیح مورد بررسی قرار گرفت. حداکثر بازیابی در دمای مناسب برای فعالیت باکتری­های ترموفیل مطلق ( ۷۰) ، باکتری­های ترموفیل معتدل ( ۵۰) ، باکتری­های مزوفیل ( ۳۵) و مخلوط باکتریهای مزوفیل و ترموفیل معتدل( ۴۴) به ترتیب ۸۶/۳۶، ۶۴/۶۰، ۶۳/۳۶ و ۶۸/۱۸ درصد بدست آمد. آزمایش­های بطری غلتان نشان دادند که حداکثر مصرف اسید توسط کانسنگ ۳۲/۰۵ کیلوگرم بر تن می­باشد. قبل از انجام آزمون­های ستونی ویژگی­های آگلومراسیون و نفوذپذیری خاک مورد بررسی قرار گرفت و مشخص شد که مناسب­ترین اتصال دهنده در فرآیند آگلومراسیون محلول اسید سولفوریک با غلظت ۱۲۰ گرم بر لیتر است. آزمون­های ستونی به عنوان مقیاسی از فرآیند هیپ لیچینگ نشان دادند که با استفاده از باکتری و خردایش کانسنگ تا ۱۲/۷- میلیمتر می­توان به بازیابی بیش از ۵۱ درصد دست یافت. در آزمایش لیچینگ آمونیاکی در بطری غلتان بازیابی به بیش از ۴۰ درصد رسید.

محققین و پژوهشگران مشترک در پروژه فوق عبارتند از :

۱-  آقای مهندس علی طلوع

۲-  خانم دکتر مریم کارگر راضی

۳- آقای دکتر رضا مرندی

۴- خانم مهندس زهرا منافی

۵- آقای مهندس رضا آتش دهقان